Horizontaal Toezicht voor ondernemers.
Onlangs hebben wij één van onze middelgrote relaties ondersteund bij het traject om te komen tot een convenant met de Belastingdienst in het kader van Horizontaal Toezicht. Dit intensieve traject bevindt zich momenteel in een afrondende fase, de verwachting is dat cliënt binnenkort het convenant zal ondertekenen. In dit blog willen wij graag iets meer vertellen over Horizontaal Toezicht en hoe wij (potentiële) relaties kunnen helpen in dit traject. Voor alle duidelijkheid wij hebben als kantoor zelf geen convenant met de Belastingdienst gesloten.
Wat is Horizontaal Toezicht?
Horizontaal toezicht is een nieuwe manier van toezicht uitoefenen door de belastingdienst op bedrijven en burgers. Deze nieuwe vorm van toezicht is gebaseerd op wederzijds vertrouwen, begrip en transparantie. Belastingplichtigen geven openheid van zaken en de belastingdienst garandeert een snelle afhandeling van vragen, verzoeken en aangiftes.
Met horizontaal toezicht wil de belastingdienst in het toezicht samenwerking veel meer centraal zetten. Dat betekent afstemming vooraf waar nodig, in plaats van controles achteraf. Dat betekent ook gebruikmaken van de kwaliteit die er in de keten is, afspraken maken over die kwaliteit en dubbel werk voorkomen. Samenwerken staat dus centraal: ieder vanuit zijn eigen rol, maar wel gericht op een goede uitvoering van de belastingwetten op een efficiënte manier en op een manier waarbij de belastingplichtige weet waar hij aan toe is.
De doelstelling van de belastingdienst met horizontaal toezicht is het bevorderen van de juiste naleving van fiscale regelingen, ofwel het onderhouden en versterken van compliance. Compliance is de bereidheid van belastingplichtigen om wettelijke verplichtingen na te komen. Er is sprake van compliance als bedrijven:
• zich (terecht) registeren voor belastingplicht;
• (tijdig) aangifte doen;
• juist en volledig aangifte doen;
• (tijdig) de aangifte betalen
Om horizontaal toezicht in de praktijk te brengen wordt dit ingezet via een aantal sporen:
• Met zeer grote en middel grote ondernemingen (zgo en mgo) sluit de belastingdienst individuele convenanten af. In het zgo-segment is de meerwaarde van horizontaal toezicht in de praktijk reeds bewezen. In het mgo-segment bevindt het afsluiten van convenanten op dit moment zich nog in een pilotfase.
• Om bedrijven uit het mkb-segment te bereiken worden raamwerkconvenanten met brancheverenigingen, koepels en fiscale dienstverleners afgesloten. Dit spoor bevindt zich ook nog in de pilotfase.
• Voor particulieren krijgt horizontalisering inhoud met de introductie van de Vooringevulde aangifte (via).
Bij zeer grote en middel grote ondernemingen wordt het onderhouden en versterken van compliance door de onderneming vormgegeven door middel van een Tax Control Framework (TCF). Het TCF wordt vaak gezien als onderdeel van het al bestaande business control framework. Binnen het TCF is het de doelstelling om fiscaal relevante risico’s te beheersen. Dit wordt ook wel fiscaal ‘in control’ zijn genoemd. Daarbij geldt dat het TCF een dynamisch concept is. Het gevolg hiervan is dat het TCF constant zal veranderen. Dit kan komen door uitbreiding van het TCF, door wijzigingen in de uitvoering van werkzaamheden of door veranderende taken en bevoegdheden. Het TCF is dus nooit af.
Stappenplan:
Om te komen tot een individueel convenant met een zeer of middelgrote onderneming hanteert de belastingdienst het volgende stappenplan:
1. Klantoriëntatie;
2. Het HT-gesprek;
3. De complianceverkenning;
4. Afronden lopende problematiek;
5. Het convenant;
6. Analyse en versterking fiscale beheersing (TCF);
7. Aangepast toezicht.
Klantoriëntatie
Het initiatief voor een oriëntatie op horizontaal toezicht kan van zowel de onderneming als de belastingdienst komen. Op het moment dat de belastingdienst het initiatief neemt zal dit voortkomen uit het huidige klantbeeld en de samenstelling van de entiteit.
Het HT-gesprek
De volgende stap in het traject is het voeren van het HT-gesprek. Dit betreft een eerste kennismaking tussen het toekomstige behandelteam van de belastingdienst en de leiding van de onderneming. Hierin zal de belastingdienst uiteenzetten wat de kernbegrippen en uitgangspunten zijn, welke verantwoordelijkheden de onderneming heeft en welke stappen er worden gezet in het horizontaal toezicht traject. Voor de onderneming geldt dat de ‘tone at the top’ hierin belangrijk is. Daarmee wordt bedoeld dat de belastingdienst inzicht wil krijgen in de waarden van de onderneming. Denk daarbij aan voldoen aan wet- en regelgeving, integriteit, ethiek etc. De leiding van de onderneming moet deze waarden actief uitdragen en voorbeeldgedrag tonen. In deze fase van het traject ligt de focus dan ook op het willen voldoen aan de fiscale wet- en regelgeving.
De complianceverkenning
Bij de complianceverkenning komt de belastingdienst gemiddeld twee dagen op bezoek. De lengte van het bezoek is vooral afhankelijk van de grootte en complexiteit van de onderneming. Het doel van de complianceverkenning is om gezamenlijk vast te stellen of horizontalisering van het toezicht haalbaar is. Er wordt dus vastgesteld of de randvoorwaarden aanwezig zijn om te kunnen komen tot een adequate fiscale beheersing.
De complianceverkenning bestaat vooral ui het afnemen van interviews door de belastingdienst. Hiervoor worden verschillende sleutelfunctionarissen uitgenodigd om toe te lichten hoe de verschillende processen verlopen en wie welke taken en bevoegdheden hierbij heeft. De fiscale functie en interne beheersingsomgeving van de organisatie komen hierbij aan bod. Als laatste wordt ook de automatiseringsomgeving, eventueel in een apart bezoek, onderzocht.
Dit alles wordt vervolgens geëvalueerd en dan zal wordt de conclusie getrokken of horizontaal toezicht wel of niet haalbaar is.
Afronden lopende problematiek
Met het afronden van de lopende problematiek wordt de weg vrijgemaakt voor werken in de actualiteit. Onder lopende problematiek worden alle fiscale zaken of invorderingszaken die als bekend zijn bij de belastingdienst en/of de onderneming. Het uitgangspunt is om de lopende problematiek af te ronden voor het sluiten van het convenant. Dit wordt dan ook bespreekbaar gemaakt tijdens het HT-gesprek en de complianceverkenning. In de praktijk is het niet altijd mogelijk dat de lopende problematiek is afgerond voor het sluiten van het convenant. In dat geval worden er in overleg goede procedureafspraken gemaakt over de afhandeling van de problematiek.
Het convenant
Als de voorgaande fasen met succes worden doorlopen wordt er een convenant afgesloten. Hierbij worden de gemaakte afspraken vastgelegd in een convenant. Ook wordt het convenant gezien als het startpunt om te gaan bouwen aan het TCF.
Analyse en versterking fiscale beheersing (TCF)
De feitelijke inrichting van het TCF is in grote mate afhankelijk van de grootte en complexiteit van de onderneming. Het TCF is dan ook maatwerk en voor iedere onderneming specifiek. Het is de verantwoordelijkheid van de onderneming om het TCF te bouwen en in te richten. De belastingdienst stimuleert en ondersteunt de onderneming actief bij dit proces.
Aangepast toezicht
Het is de verantwoordelijkheid van de belastingdienst om de vorm en intensiteit van het toezicht af te stemmen op de mate waarin de onderneming fiscaal ‘in control’ is. Deze afspraak wordt ook opgenomen in het convenant. Dit wordt gecommuniceerd naar onderneming inclusief de bijbehorende motivatie.
Bij horizontaal toezicht behoren de traditionele boekenonderzoeken ook daadwerkelijk tot het verleden. In plaats daarvan werkt de belastingdienst in het heden met de cliënt op basis van wederzijds vertrouwen, begrip en transparantie. Hierin neemt de houding van de leiding van de onderneming een centrale rol in. Er moet actief worden uitgedragen dat men fiscaal ‘in control’ wil zijn. Als laatste kan worden geconcludeerd dat het al hebben van een TCF geen verplichting is bij het sluiten van een convenant. Pas als het convenant gesloten is gaat men bouwen aan het TCF. Hierbij moet van tevoren wel duidelijk zijn dat de belangrijkste fiscale risico’s beheerst kunnen worden in de toekomst.
Wij kunnen u helpen bij elk van de hiervoor genoemde stappen. Bent u naar aanleiding van dit artikel geinteresseerd geraakt of wilt u meer weten over dit onderwerp, neemt u dan alstublieft contact met ons op.
Tweet
