Sociale en Culturele Instellingen: Btw-Vrijstellingen

In de wet is er een btw-vrijstelling opgenomen voor instellingen die sociale en culturele diensten en producten aanbieden, waarbij het belangrijk is dat deze instellingen geen winstoogmerk hebben.
Voor sommige instellingen die wel winst willen maken, bestaat er onder bepaalde voorwaarden ook een btw-vrijstelling op specifieke sociale en culturele diensten. Dit betreft instellingen zoals:

1. wijkverpleging, mits de diensten niet onder een andere btw-vrijstelling vallen;
2. dagverblijven voor gehandicapten met een indicatiebesluit;
3. aanbieders van jeugdpreventie (zoals gedefinieerd in de Jeugdwet), inclusief het beschikbaar stellen van personeel;
4. samenwerkingsverbanden die zich bezig houden met multidisciplinaire eerstelijns- en geboortezorg gefinancierd onder de Zorgverzekeringswet;
5. instellingen voor algemeen maatschappelijk en bedrijfsmaatschappelijk werk;
6. jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde entiteiten volgens de Jeugdwet, inclusief het verstrekken van voeding en dranken en het beschikbaar stellen van personeel;
7. instellingen voor schuldhulpverlening, met uitzondering van bewindvoering binnen de wettelijke schuldregeling, mits de diensten niet onder een andere btw-vrijstelling vallen.

Uitspraak Hoge Raad en Beleidsbesluit

Op 14 april 2023 heeft de Hoge Raad, in het kort, geoordeeld dat de lagere regelgeving in strijd was met de wet. Dit betekende dat een aantal winstgerichte instellingen ten onrechte de btw-vrijstelling toepaste en dat ze 21% btw moesten afdragen.

Het toenmalige kabinet vond deze situatie ongewenst en besloot in een beleidsbesluit dat deze instellingen de keuze hebben om toch gebruik te maken van de btw-vrijstelling, ondanks hun winstoogmerk.

Let op! De btw-vrijstelling is alleen van toepassing als aan de voorwaarden wordt voldaan, zoals eerder vastgelegd in de lagere regelgeving. Het beleidsbesluit breidt de btw-vrijstelling niet uit.

Aanpassing van de Wet voor Btw-Vrijstelling

Het huidige kabinet streeft ernaar om de wet aan te passen, zodat de lagere regelgeving niet langer in strijd is met de wet. Dit betekent dat alle eerder genoemde instellingen automatisch weer in aanmerking komen voor de btw-vrijstelling.

Keuze voor 21% Btw?

In het beleidsbesluit werd goedkeuring verleend om de btw-vrijstelling te benutten. Instellingen hadden ook de optie om af te zien van deze goedkeuring en, in lijn met de beslissing van de Hoge Raad, 21% btw (blijven) te berekenen en af te dragen.

De aanpassing in de wet heeft enkel impact op de instellingen die besloten hebben om ervoor te kiezen om de btw-vrijstelling niet toe te passen. Deze instellingen moeten vanaf 1 januari 2026 weer verplicht de btw-vrijstelling hanteren.

Let op! Aangezien deze instellingen per 1 januari 2026 overgaan van een btw-belaste naar een btw-vrijgestelde situatie, kunnen ze te maken krijgen met herzienings-btw. Dit houdt mogelijk in dat eerder in aftrek gebrachte btw op investeringsgoederen gedeeltelijk terugbetaald moet worden. Voor meer informatie hierover neem contact op met een van onze adviseurs.

Fiscale Verzamelwet 2026

De wijzing is opgenomen in het wetsvoorstel Fiscale verzamelwet 2026, dat onlangs is ingediend bij de Tweede Kamer. Zowel de Tweede als de Eerste Kamer moeten nog goedkeuring geven aan dit wetsvoorstel. De wijziging is dus nog niet definitief.