21 maart 2024 — 4 minuten

Huwelijkse voorwaarden of schenking ontvangen?

Is het aangaan van huwelijkse voorwaarden een schenking?

Huwelijk

Ben je recent getrouwd in gemeenschap van goederen en heb je daarna huwelijkse voorwaarden afgesloten? Dan is het belangrijk om te weten of dit als een schenking wordt gezien voor de Successiewet. In een recente zaak heeft de Hoge Raad bepaald dat een aanslag erfbelasting ten onrechte is opgelegd.

In deze zaak was de belanghebbende in september 2015 getrouwd in gemeenschap van goederen. In oktober 2017 werden alsnog huwelijkse voorwaarden gesloten, waarbij de vrouw recht kreeg op 90% van de gemeenschapsgoederen en de erflater op 10%. Helaas overleed de erflater al in december 2017, binnen 180 dagen na het aangaan van de huwelijkse voorwaarden. De belanghebbende is de enige erfgenaam van de erflater.

De inspecteur van de Belastingdienst stelde dat het aangaan van de huwelijkse voorwaarden een schenking was ter grootte van 40% van de huwelijksgoederengemeenschap, omdat de vrouw nu 90% kreeg in plaats van de gebruikelijke 50%.

Geen sprake van een schenking?

Het Gerechtshof besliste echter dat het aangaan van de huwelijkse voorwaarden geen schenking was. Wel oordeelde het Gerechtshof dat er sprake was van wetsontduiking, waardoor toch erfbelasting verschuldigd was. Volgens het Gerechtshof was er geen andere reden voor het aangaan van de huwelijkse voorwaarden dan het vermijden van erfbelasting. Dit zou in strijd zijn met het doel en de strekking van de successiewet. Het Gerechtshof hield ook rekening met het feit dat de erflater op het moment van het aangaan van de huwelijkse voorwaarden al ernstig ziek was. Daarom werd het aangaan van de voorwaarden gezien als een bevoordeling van de belanghebbende, vergelijkbaar met een schenking binnen 180 dagen voor het overlijden van de erflater.

Uitzonderlijke gevallen

De Hoge Raad heeft echter bepaald dat het aangaan van huwelijkse voorwaarden op zichzelf geen schenking inhoudt, zelfs niet als de echtgenoten ongelijk worden verdeeld in de huwelijksgemeenschap. Alleen in uitzonderlijke gevallen, wanneer het aangaan van de voorwaarden als wetsontduiking wordt gezien, wordt de vermogensverschuiving gezien als een verkrijging volgens het erfrecht.

Volgens de Hoge Raad heeft het Gerechtshof gebruik gemaakt van een onjuist criterium. De Hoge Raad noemt in haar arrest van 16 februari 2024 de voorwaarden waaronder een uitzonderlijk geval kan worden aangenomen:

Het aangaan van huwelijkse voorwaarden kan als wetsontduiking worden gezien indien:
a. Het vermijden van erfbelasting het doorslaggevende motief was en
b. Het in strijd zou zijn met het doel en de strekking van de successiewet wanneer de vermogensverschuiving tussen de echtgenoten en het overlijden van een van hen niet wordt gezien als een verkrijging volgens het erfrecht. Er is sprake van zo'n strijd wanneer er op het moment van het aangaan van de voorwaarden vrijwel zeker is dat de echtgenoot die het kleinste deel van het gemeenschappelijke vermogen krijgt, eerder zal overlijden dan de andere echtgenoot. In dat geval kan worden aangenomen dat de wijziging geen andere praktische betekenis kon hebben dan het vermijden van erfbelasting.

Geen bewijs van bevoordeling

De belastinginspecteur heeft geen feiten of omstandigheden aangedragen waaruit kan worden geconcludeerd dat het vrijwel zeker was dat de erflater vóór de belanghebbende zou overlijden op het moment dat de huwelijkse voorwaarden werden aangegaan. Daarom is er geen reden om de bevoordeling van de belanghebbende als gevolg van de huwelijkse voorwaarden als een verkrijging volgens het erfrecht te zien.

De uitspraak van het Gerechtshof en de belastingaanslag die aan de belanghebbende is opgelegd, zijn vernietigd.

Recent nieuws

Ontdek meer actuele inzichten en praktische updates van Cooster.

12 mei 2026 Inkomstenbelasting

Compromis over box 3 blijft staan

Tijdens een rechtszaak komt een man met de inspecteur overeen dat zijn werkelijk rendement in box 3 € 855 bedraagt. Enkele maanden later oordeelt de Hoge Raad dat bij de vaststelling van het werkelijk rendement geen rekening mag worden gehouden

Lees artikel
12 mei 2026 Arbeidsrecht

Minimumuurloon per 1 juli 2026 naar € 14,99

De bedragen van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag worden halfjaarlijks gewijzigd. Per 1 juli 2026 bedraagt het minimumuurloon voor iemand van 21 jaar of ouder € 14,99. Minimumjeugdloon Voor mensen die jonger zijn dan 21 jaar, gelden

Lees artikel
12 mei 2026 Invordering

Geldstromen naar privé leiden tot aansprakelijkheid bestuurder

Een bestuurder van een transportbedrijf wordt aansprakelijk gesteld voor bijna € 730.000 aan onbetaalde loonheffing en omzetbelasting. Hij stelt dat hij tijdig melding van betalingsonmacht heeft gedaan. De rechtbank oordeelt echter dat dit niet

Lees artikel
12 mei 2026 Vennootschapsbelasting

Systeem vergeet eerdere verrekening: navordering toegestaan

Een bv ontvangt € 3,5 miljoen dubbel terug na een jarenlange procedure over verliesverrekening. Het systeem van de Belastingdienst 'vergeet' dat de voorlopige teruggaven al eerder waren teruggevorderd. De inspecteur corrigeert de fout via

Lees artikel
07 mei 2026 Formeel recht

Rechter mag altijd recente machtiging vragen, ook bij doorlopende volmacht

Een gemachtigde dient hoger beroep in met een twee jaar oude doorlopende volmacht. Het hof vraagt om een recente machtiging. De gemachtigde weigert dit en wordt vervolgens niet-ontvankelijk verklaard. De Hoge Raad oordeelt dat de bestuursrechter

Lees artikel
07 mei 2026 Omzetbelasting

Doorgeefluik bij fraude: geen aftrek, wel afdracht

Een ambtenaar koopt jarenlang privégoederen op kosten van zijn werkgever. Hij schakelt daarbij een kantoorinrichtingsbedrijf in als doorgeefluik. Dat bedrijf betaalt de leveranciers, factureert door aan de gemeente met een opslag en trekt de

Lees artikel

Blijf op de hoogte

Wil je altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws omtrent financiën en accountancy?
Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief en mis niets.

Aanmelden nieuwsbrief

Wilt u onze nieuwsbrief niet meer ontvangen? dan kunt u zich hier uitschrijven.